Төмрийн баяжмалын экспортын боломж

2013-12-05 10:35
2013 оны арваннэгдүгээр сарын 15

“Эрдэс баялгийн салбарын шинэ үеийн 20 жил” хэлэлцүүлэг хурал дээр Монголын Төмөрлөг үйлдвэрлэгчдийн холбооны Гүйцэтгэх захирал Л.Баяраахүүгийн хэлсэн үгийг бүрэн эхээр нь нийтэлж байна.


“ТӨМРИЙН БАЯЖМАЛЫН ЭКСПОРТЫН БОЛОМЖ”



Төмрийн салбар маань өргөжиж байна. Монгол улс төмрийн судлагдсан нөөцөөрөө дэлхийд 14-т ордог. Хайгуулын ажлаа сайн хийвэл эхний арав руу ч орж болохоор. 2012 онд уулын ажлын төлөвлөгөө батлуулсан 23 төмрийн уурхай байдаг гэсэн мэдээ бий. Түүнчлэн  төмрийн 52 лиценз эзэмшигч, баяжмал үйлдвэрлэдэг 16 үйлдвэр Монголд байна. Нэгдүгээрт энэ салбарт гадаадын хөрөнгө оруулалт нэлээд өндөр байна. Жишээлбэл, 52 лиценз эзэмшигчийн  21 нь Хятадын 100 хувийн хөрөнгө оруулалттай, найм  нь хамтарсан гэх боловч  ихэнхдээ Хятадын хөрөнгө оруулалт давамгайлсан лиценз эзэмшигчид юм. Үүнээс 23 нь Монголын 100 хувийн үндэсний компани. Тэдний ихэнх нь үйл ажиллагаа явуулдаггүй. Хоёрдугаарт, сүүлийн үед төмрийн хүдрийн  баяжуулах үйлдвэрүүд газар авч байна. Үйл ажиллагаа явуулж байгаа 16 үйлдвэр байдаг, үүнээс 8 нь монгол хүний нэр дээр бүртгэлтэй, үлдсэн нь Хятадын 100 хувийн хөрөнгө оруулалттай юм уу, Хятадын хөрөнгө оруулалт давамгайлсан, хамтарсан компаниуд байна.

Хятадын хөрөнгө оруулалт идэвхтэй байгаа нь энэ салбарын онцлог. Нөгөөтэйгүүр  төмрийн хүдэр, баяжмал худалдаж авч байгаа ганц улс нь БНХАУ юм. Уул уурхайн компаниудын гол проблем нь тээвэрлэлт. Монголд 20-30 сая тонн төмрийн хүдэр үйлдвэрлээд, экспортлох боломж бий. Монголын төмөр замын өнөөгийн нөхцөл байдлаар бол 10 сая тонноос илүү төмрийн хүдэр экспортлох боломжгүйг бид судалж үзсэн. Тиймээс бид энэ хэмжээнд төмрийн хүдэр экспортолно гэж бизнес төлөвлөгөөндөө тусгадаг.

Уул уурхайн яамны албан ёсны мэдээллээр өнгөрсөн жил 5,2 сая тонн төмрийн хүдэр экспортолжээ. Үүний борлуулалт нь 340 сая   орчим доллар болж байна. Чухамдаа  үүн дээр л манай салбарын гол асуудал оршиж байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, цаашид өртөг нэмсэн үйлдвэрлэл явуулах хэрэгтэй. 5,2 сая тонн бүхий төмрийн нойтон аргын баяжмалыг 78 сая ам.долларын нэмэлт боловсруулалт хийхэд  ашиг   өснө.   Дахиад 80 сая ам.долларын хорголжин төмрийн борлуулалт хийхэд мөн л эрс нэмэгдэнэ. /Графикаас харна уу/


ТӨМӨРЛӨГИЙН САЛБАРЫН ХӨГЖИЛ

УБТЗ жилдээ 10 сая тонн төмрийн хүдэр, баяжмал тээвэрлэх боломжтой.




Борлуулалтын ашиг энэ тэрийг тооцож үзвэл Монголд л үлдэх мөнгө.  Тиймээс эхний ээлжинд төмрөө нойтон аргаар баяжуулаад өртгөө нэмэх хэрэгтэй. Дараа нь хорголжин төмөр үйлдвэрлэх шат руугаа орж болно. Монголын төмөр замын нэвтрүүлэх чадвар, Эрээнээр шилжүүлэн ачилт, түүнээс  цааших  нутгийн гүн рүү орсон  төмөр замын нөөцөө бодоод үзэхэд ирээдүйд жилдээ 10 сая тонн төмрийн хүдэр экспортлох боломжтой. Тэгэхээр жилдээ 10 сая тонн хуурай аргаар баяжуулсан төмөр экспортлох уу, эсвэл 10 сая тонн хагас боловсруулсан төмөр үйлдвэрлэх үү гэдэгт асуудлын гол нь оршиж байгаа юм.  

Энэ жилийн дундаж үнийг нэг тонн нь 55 доллар гэж харвал цаашдаа 135 ам.доллар хүргэж зарах боломж бий. Бидэнд ямар их хэмжээний нөөц боломж байгааг энэ бүхэн  харуулж байна. Монголын Төмөрлөг үйлдвэрлэгчдийн холбоо, “Монгол ган нэгдэл” ХХК нь үйл ажиллагаагаа голлох хоёр чиглэлээр  явуулж байгаа.  Нэгдүгээр чиглэлийн тухайд ярихад нэгэнт бид Хятадуудад лиценз  олгож,  үйл ажиллагааг нь зөвшөөрсөн тул  тэднийг Монголын нутаг дэвсгэр дээр бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх тал руу нь  шахаж, дэмжих хэрэгтэй.  Хятадуудыг хөөж явуулна гэж байхгүй.  Тэд  төмөрлөгийн салбарт  хамтарч ажиллах, бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх сонирхолтой байгаагаа илэрхийлдэг. “Монголд төмрөө баяжуулъя. Төмөр замын өртөг дийлдэхгүй байна”  гэж тэд ярьдаг.  Зарим компани нь алдагдалтай ажиллаж байгаа. Зарим нь алдагдалтай явж байгаа.

Хоёрдугаар чиглэл нь яг ижил хэмжээний бүтээгдэхүүнийг  өндөр үнээр зарах хэрэгтэй. Хуурай аргаар баяжуулсан төмрөө хорголжин төмөр болгож болно. Монголын  үндэсний нийт бүтээгдэхүүний 10 гаруй хувийг эзэлдэг  энэ салбар ирээдүйтэй харагдаж байгаа. Дашрамд, дэлхийн дөрвөн том төмрийн хүдэр олборлогч 2020 он хүртэл хөрөнгө оруулалтынхаа хөтөлбөрүүдийг эрс нэмэгдүүлэх гэж байгаа. Энэ нь Хятадын төмрийн хүдрийн нөөц  багасч буйтай холбоотой. Нөгөөтэйгүүр, Хятадын хөрөнгө оруулалт энэ салбарт нэмэгдэж, ирээдүйдээ түүхий эд дотроо тогтвортой, өсөлттэй, найдвартай зах зээл гэсэн дүгнэлт хийж байна. Тийм учраас бид энэ салхийг даган нэгэнт оруулсан хөрөнгөө түргэн олж авах, байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг багасгах зэрэгт зарцуулах мөнгөтэй болох хэрэгтэй байгаа юм.



 

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 13 цаг 31 минутын өмнө
    Эрдэс баялгийн салбарын үр ашиг, өгөөж, бүтээмжийг нэмэгдүүлэх, төрийн байгууллагын үйлчилгээг нээлттэй, хүнд сурталгүй, ил тод хариуцлагатай болгоход чиглэсэн “Эрдэс баялаг-цахим шилжилт” хэлэлцүүлгийг УУХҮЯ-наас  өнгөрсөн сард зохион байгуулахаар товлосон боловч хойшлогдсон билээ. Тэгвэл Байгалийн баялгаас оюуны баялагт уриан дор тус цахим  хэлэлцүүлгийг маргааш зохион байгуулахаар болжээ.
  • 14 цаг 18 минутын өмнө
    ОХУ-ын Холбооны гаалийн газрын мэдээллээр, дөрөвдүгээр сард тус улс 1.66 сая тонн коксжих нүүрс экспортолжээ. Энэ нь өнгөрсөн оны мөн үеэс 7.61%-иар, өмнөх гуравдугаар сараас 48.82% -иар тус тус буурсан үзүүлэлт аж. Оны эхний дөрвөн сарын байдлаар нийт 8.53 сая тонн коксжих нүүрс экспортолсон байна. Мөн хугацаанд тус улсын  нүүрсний нийт экспортын хэмжээ 85.25 тоннд хүрсэн юм. Тэгвэл тавдугаар сард 19.27 сая тонн нүүрс экспортолсон нь түүхэн дээд хэмжээгээр тооцогдож байна.
  • Уржигдар 14 цаг 20 минутад
    Хятадын “China Aluminum Corporation” (Chinalco) компани нь нүүрстөрөгчийн давхар ислийн ялгаруулалтаа 2025 оноос өмнө бууруулж эхлэн, 2035 он гэхэд 40%-иар багасгах зорилтоо мэдэгджээ. Тус компани өнгөрсөн онд 3.69 сая тонн хөнгөн цагааны анхдагч үйлдвэрлэлийн 50%-д усан цахилгаан станцын эрчим хүч ашигласан тул “ногоон” үйлдвэрлэлд хамаарна гэж “Chinalco” үзэж байна. Тиймээс цаашид үйлдвэрлэлдээ нар, салхи  зэрэг сэргээгдэх эрчим хүчний ашиглалтыг нэмэгдүүлэхээр төлөвлөж буй аж. Энэ зургадугаар сард “Chinalco” нь анх удаа 400 сая юанийн (63 сая ам.доллар) дүнтэй бонд гаргажээ. Энэхүү хөрөнгийг “ногоон” зорилт буюу салхин паркийн бүтээн байгуулалтын өрийг дахин санхүүжүүлэхэд зарцуулах юм байна.
  • Уржигдар 14 цаг 05 минутад
    Хятадын зах зээл дээр нүүрсний үнэ өндөр буй үед өмнөд бүс нутгийн эрчим хүчний хомсдлоос сэргийлж тус улсын төр засгаас түүхий эд нөөцлөх дэд бүтцийг байгуулах ажлыг эрчимжүүлэхээр төлөвлөжээ. Тодруулбал, нүүрсний салбарын нөөцийг нэмэгдүүлэхийн тулд хадгалалтын байгууламжуудыг өргөтгөн сайжруулах шаардлагатайг Хятадын Үндэсний хөгжил, шинэтгэлийн хорооноос мэдэгдсэн байна. Тус хорооны Төрийн төлөвлөлтийн агентлагийн дарга Сюй Вэнбин “Нүүрсний нөөц, хуримтлалыг нэмэгдүүлснээр үндэсний эрчим хүчний аюулгүй байдлыг баталгаажуулна” хэмээн онцолжээ.
  • Уржигдар 11 цаг 56 минутад
    Засгийн газар КОВИД-19-ийн нөлөөллийг төсөвт нялзаахгүйг эрмэлзэж байна. Дотоодын нийт бүтээгдэхүүнд (ДНБ) оногдох төсвийн алдагдал, өрийг өмнө нь төлөвлөсөн хэмжээнд байлгахаар Засгийн газар “хичээж” байгаа нь тавдугаар сарын 13-ны өдөр баталсан хуулиар тод харагдлаа. Энэ өдөр 2022 оны төсвийн хүрээний мэдэгдэл, 2023-2024 оны төсвийн төсөөллийн тухай хуулийн төслийг эцэслэн баталсан юм. Төсвийн хүрээний мэдэгдлийг хэтэрхий бэлгэдлийн шинж чанартай зүйл гэж  эдийн засагчид хэлдэг нь улстөрчдийн төсвийн орлого, зарлагыг санаагаараа өөрчилж баталдаг барьцгүй зангаас улбаатай. Гэхдээ   төсвийн хүрээний мэдэгдлээс Засгийн газрын хэзээ, хэрхэн “ам гарсан” болохыг харж, ядаж дурсаж болох давуу талыг бид олж авдаг.