Байгаль орчны аудит: Уул уурхайн компаниудын айдас бус боломж

2017-12-01 15:09
  - Уул уурхайн салбарт байгаль орчны аудит зайлшгүй чухал
  - Байгаль орчны аудит хийлгэдэг нь ердөө 5%-тай байна
  - Салбарын компаниудад байгаль орчны аудитын талаарх ойлголт дутмаг байдаг

Монгол улсад 2012 онд Байгаль орчны багц хууль батлагдахад Байгаль орчныг хамгаалах тухай хуульд он удаан жил яригдсан нэгэн чухал ойлголтыг тусгаж өгчээ. Энэ нь Байгаль орчны аудитын тухай байв. 2013 оноос холбогдох дүрэм журмыг баталснаар байгалийн нөөц ашиглаж буй аж ахуйн нэгжүүд хоёр жилд нэг удаа энэ чиглэлийн аудитыг заавал хийлгэдэг байхаар тогтсон. Гэвч өнөөг хүртэл ердөө 36 аудит хийгдсэн нь байгаль орчны аудит хийлгэх ёстой байгууллагуудын ердөө 5% нь болохыг Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яамны Байгаль орчны үнэлгээ, аудитын хэлтсийн дарга А.Энхбат онцоллоо. 34 нь уул уурхай, үлдсэн хоёрыг нь аялал жуулчлалын үйл ажиллагаанд хийжээ. Энэ тухай өнөөдөр болж буй “Олборлох салбар дахь байгаль орчны менежмент” семинарын үеэр ярилаа.

Байгаль орчны менежментийн төлөвлөгөөний хэрэгжилт, гүйцэтгэлийг шалгаж, үнэлгээ өгөх, зөвлөмж өгөх талаасаа байгаль орчны аудит нь компанийн үйл ажиллагаанд маш ашигтай байдаг. Энэ нь эргээд салбарын хөгжил талаасаа ч амин чухал ажил болдог байна. Харамсалтай нь хуулийн хэрэгжилт тун хангалтгүй явж иржээ.

 

Эх сурвалж: Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яам

Тус семинарыг Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яам болон Канадын Засгийн газраас хэрэгжүүлж буй СЕСМИМ (Монгол улсын олборлох салбарын менежментийг бэхжүүлэх төсөл) төсөл хамтран зохион байгуулж буй бөгөөд холбогдох төр, хувийн хэвшлийнхэн нэг дор цуглан хэлэлцүүлэг өрнүүлж байна.

Семинарын гол зорилго нь байгаль орчны аудитын өнөөгийн нөхцөл байдал, үйл ажиллагааг дүгнэн, талууд нэгдсэн ойлголтод хүрэх, улмаар байгаль орчны аудит, байгаль орчны үнэлгээ хоорондын уялдааг сайжруулах, боловсронгуй болгох явдал юм. Өнөөдрийн хэлэлцүүлгээс байгаль орчны аудитын хэрэгжилтийг сайжруулах, үүнд авч хэрэгжүүлэх шаардлагатай арга хэмжээний талаар зөвлөмж гарах юм.

Байгаль орчны аудитыг компани хийлгэснээр байгаль орчныг хамгаалах үйл ажиллагааны хэрэгжилтэд юун дээр анхаарч ажиллах, илүү үр дүнтэй ажиллах боломжийг мэдэж авдаг байна. Өөрөөр хэлбэл энэ нь хяналт шалгалт гэхээсээ илүү тусламж дэмжлэг, шинэ зүйлд суралцах боломж болдгийг хурлын үеэр оролцогчид тайлбарлаж байлаа.

“Оюутолгой” компанийн хувьд 2014 онд анх байгаль орчны аудитыг “Эко-Акюрэси” болон БОАД зэрэг компаниар хийлгэж, улмаар 2016 онд дахин аудитад оржээ. Гэхдээ ингэснээр тус компани ямар асуудлыг илүү үр дүнтэй шийдвэрлэх боломжтой тухай болон ямар хууль, журамд анхаарах шаардлагатай талаараа нарийн мэдэж авдаг байна. Мөн тус компани олон улсад мөрддөг стандартуудыг хэрэгжүүлж ажилладаг тул олон улсын хараат бус байгууллагуудаар жил бүр чанарын аудит хийлгэж ажилладаг ажээ.

“Эрдэнэт” уулын баяжуулах үйлдвэрийн тухайд Монгол улсдаа ISO 14001 стандартыг анхлан нэвтрүүлэгчдийн нэг төдийгүй 2015 онд гүйцэтгэлийн аудитыг “Эконэйшнл” компаниар хийлгэсэн байдаг.

Одоогийн байдлаар Монголд байгаль орчны аудитын чиглэлийн нийт 29 компани үйл ажиллагаа явуулдаг ч шинэ чиглэл болохын хувьд боловсон хүчнийг илүү чадавхижуулах шаардлага байна. Гол нь аудитын байгууллагаас гаргасан зөвлөмжийг компаниуд хэрэгжүүлж, бодит үр дүн болгох шаардлагатайг семинарт оролцогчид тэмдэглэж байна.

Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яамны Уул уурхайн бодлогын газрын дарга Ж.Ганбаатар хурлын үеэр “Хариуцлагатай уул уурхайг хөгжүүлэхийн тулд эдийн засгийн үр ашиг багатай уурхайг бус чанартай нөөц бүхий ордыг ашиглах шаардлагатай. Энэ нь тухайн компани нь орон нутагтаа үр өгөөжтэй, нийгмийн хариуцлагатай ажиллах нөхцөл болно. Тиймээс бид цаашид энэ чиглэл рүү хандуулахыг илүү анхаарна. Уул уурхайн тухай хууль гарснаар энэ асуудал шийдэгдэнэ гэж бодож байна” гэв.

СЕСМИМ төслийн Байгаль орчны зөвлөх Вит Сименюкийн тайлбарлаж буйгаар Канад улсад байгаль орчны аудитыг компаниуд маш чухалд авч үзэж ажилладаг байна. Тус улсад байгаль орчны аудитыг чанарын стандарт, нийцлийн аудит, хүлэмжийн хийн ялгаруулалт, хаягдлын далангийн аюулгүй ажиллагаа, ландфиллийн аудит гэх мэт хэд хэдэн төрөлд хийдэг.

Ерөнхийд нь авч үзвэл Байгаль орчны аудитын үндсэн гурван төрөл байдаг бөгөөд үүнд байгаль орчны хуулийн хэрэгжилтийн аудит буюу нийцлийн аудит, хоёрт байгаль орчны менежментийн системийн аудит, гуравт гүйцэтгэл, үйл ажиллагааны аудит орно.

Канад, АНУ зэрэг хөгжингүй улс орны хувьд байгаль орчны аудит гэх ойлголт нь 1970-аад оны сүүл, 1980-аад оны эхээр үүссэн байна. Улс орнуудын хувьд байгаль орчны аудит хийхийг сайн дураар эсвэл хуулиар заавал дагаж мөрдөхөөр тусгасан байдгаараа ялгаатай байдаг. Манай улсын хувьд хуулиар дагаж мөрдөхөөр баталсан ч эдүгээ хуулийн хэрэгжилт туйлын сул байгааг засах шаардлага байгааг хуралд оролцогчид бүгд хүлээн зөвшөөрч байна.

 

Б.Төгс

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 12 цаг 1 минутын өмнө
    Тавдугаар сарын 13-ны байдлаар, Нарийнсухайтын бүлэг орд дахь "Монголын Алт" компанийн уурхайгаас 747 ажилтан вакцинд хамрагдаж байна. Үүнээс I тунд 734 ажилтан хамрагдаж 98%-ийн гүйцэтгэлтэй бол II тунгийн хувьд 669 ажилтан хамрагдаж 90%-ийн гүйцэтгэлтэй байгаа аж. “Саусгоби Сэндс” компанийн нийт 230 ажилтан II тунд хамрагдаж мөн адил 98%-ийн гүйцэтгэлтэй байна. Түүнчлэн, вакцинжуулалтад бүрэн хамрагдаж дуусан хэд хэдэн уурхай бий. Тухайлбал, “Энержи ресурс” компанийн Ухаа худаг уурхайн үндсэн ба туслан гүйцэтгэгч нийт 2600 гаруй ажиллагсад вакцины II тунд бүрэн хамрагдаж дуусчээ.
  • 15 цаг 51 минутын өмнө
    Дэлхийн хэмжээнд нүүрстөрөгчгүй технологид шилжилтэд зэс, никель, кобальт, лити болон бусад металын нийлүүлэлтийг хангахын тулд ойрын 13 жилд  уул уурхайн компаниуд нийт 1.7 их наяд ам.долларын хөрөнгө оруулах шаардлагатай. Ийм тооцоолол Их Британийн “Wood Mackenzie” байгууллагын судалгаагаар гарчээ. Тус судалгааг удирдсан Жулиан Кеттл “2050-2060 он гэхэд олон орнууд нүүрстөрөгчийн ялгаруулалтаас бүрэн ангижрах зорилттой. Үүний тулд дотоод шаталтат хөдөлгүүртэй ердийн машиныг цахилгаан машинаар солих, сэргээгдэх эх үүсвэрт суурилсан эрчим хүчний системийг суурилуулах хэрэгтэй болно. Ногоон эрчим хүчийг “хуримтлуулахад” асар их хөрөнгө зарцуулна. Энэ бүгд металын эрэлтийг огцом нэмэгдүүлнэ” хэмээжээ.
  • 15 цаг 52 минутын өмнө
    Хятадын Үндэсний хөгжил, шинэтгэлийн хорооноос (NDRC) төмөрлөгийн үйлдвэр барих, хүчин чадлыг өргөтгөх төслүүдэд шинэ шалгуур тавих болжээ. Энэхүү өөрчлөлт нь тус улсын ган үйлдвэрлэлийн хүчин чадлыг танах, нүүрстөрөгчийн давхар ислийн ялгаруулалтыг бууруулах, аж үйлдвэрийн гол бүс нутгийн байгаль орчны нөхцөл байдлыг сайжруулах хүрээнд хийгдэж буй аж. Шинэ журмаар, тухайлбал Бээжин, Тянжин, Хэбэй, Янзцы болон Сувдан гол, Шанси мужийн Фэнвэйн тал зэрэг бүс нутгуудад шинэ үйлдвэр байгуулах тусгай зөвшөөрөл авахын тулд хуучирсан тоног төхөөрөмжтэй үйлдвэрлэлээ хаах шаардлага тавигдаж байна. Муж, автономит бүс нутаг, хотууд нь шинэ үйлдвэрийн хүчин чадал нэмэх тохиолдолд бусад бүс нутагтай харилцан тохиролцоно. Өөрөөр хэлбэл, шинэ хүчин чадлыг нэмэх бол заавал хуучин үйлдвэрлэлийг хааж Хятадын Засгийн газраас заасан тодорхой хязгаарлалтаас давахгүй гэсэн үг.
  • 16 цаг 39 минутын өмнө
    Байгалийн баялгаас оюуны баялагт уриан дор “Эрдэс баялаг-цахим шилжилт” хэлэлцүүлгийг УУХҮЯ энэ сарын 21-нд цахимаар зохион байгуулахаар төлөвлөжээ. Эрдэс баялгийн салбарын үр ашиг, өгөөж, бүтээмжийг нэмэгдүүлэх, төрийн байгууллагын үйлчилгээг нээлттэй, хүнд сурталгүй, ил тод, хариуцлагатай болгоход тус хэлэлцүүлэг чиглэсэн байна. Хэлэлцүүлгийг нээлтэд  Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ, УИХ-ын Инноваци, цахим бодлогын байнгын хорооны дарга Н.Учрал нар мэндчилгээ дэвшүүлж үг хэлэх аж. Мөн УУХҮ-ийн сайд Г.Ёндон “Эрдэс баялгийн салбарын цахим шилжилтийн бодлого”, тус яамны Цахим бодлого, мэдээллийн технологийн хэлтсийн дарга Т.Баасанпүрэв “Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөлийн үйл ажиллагааны систем“ зэрэг сэдвээр илтгэл тавьж хэлэлцүүлэх юм.
  • Уржигдар 15 цаг 31 минутад
    Дорнод аймагт “Алтан цагаан овоо” алтны үндсэн ордын төсөл хэрэгжүүлж буй “Степ голд” компани Монголын хөрөнгийн биржид бүртгүүлэхээр ажиллаж байгаа юм. Тус компанийн Санхүү эрхэлсэн захирал Жереми Сауттай Монголын хөрөнгийн биржид бүртгүүлэхийн давуу тал, алтны зах зээл, Монголын хөрөнгө оруулалтын орчин болон бусад асуудлаар MMJ-ийн Б.Төгсбилэгт ярилцлаа.    Та алтны зах зээл цаашид хэрхэн өрнөнө гэж төсөөлж байна вэ? Зарим шинжээч алтны ханш цаашид өснө гэж харж байхад нөгөө хэсэг нь буурна гэж тооцоолж байх юм.  Зах зээл хэрхэхийг хэн ч таах боломжгүй ч нөхцөл байдлаас үзвэл төв банкууд сүүлийн нэг жилийн хугацаанд мөнгөний нийлүүлэлтийг их хэмжээгээр нэмэгдүүлсэн.