Газрын тосны үйлдвэрийн технологийн нарийвчилсан ТЭЗҮ-ийг эцэслэнэ

2018-10-02 12:23

Г.Идэрхангай

Газрын тосны үйлдвэрийн төслийн явц урагштай байна. Үйлдвэрийн барилга, дэд бүтэц, шугам татах ажил эрчимтэй өрнөж буйг холбогдох албаныхан мэдээллээ. Өмнө нь хэдэнтээ шав тавьсан ч ажил хэрэг болж чадаагүй уг үйлдвэрийг Энэтхэгийн 1 тэрбум ам.долларын хөнгөлттэй зээлийн санхүүжилтээр барихаар тохиролцсон тул Монголын тал газар шороо, бүтээн байгуулалтын ажлыг эхлүүлээд байгаа юм. Зургаадугаар сарын 22-ны өдрийн шав тавих ёслолоос хойш ямар ажлууд хийгдээд байгааг “Газрын тос боловсруулах үйлдвэр”-ийнхнээс тодрууллаа. Есдүгээр сарын сүүлээр Энэтхэгийн талаас төлөө­лөг­чид ирж уулзалт хийхээс наана тодорхой зүйл хэлэх боломжгүй байна гэсэн ч газар шорооны ажилтай холбоотой зарим  мэдээллийг өгсөн юм.  

Дорноговь аймгийн Сайншандаас Алтанширээ сум хүртэлх 20 орчим км зайд 150 га гаруй талбайд одоогоор авто зам, төмөр замын далан, цахилгаан дамжуулах шугамын ажил зэрэгцэн явж буй бөгөөд Батлан хамгаалах яамны 220 ажилтан, 50 гаруй машин, механизмын хүчээр засмал замын ажлыг шуурхай гүйцэтгэж байна. Аймгийн төвөөс сум хүртэлх 18 км автозамын ажлын 11.5 км газарт хөрс хуулалтын ажлыг хийгээд байгаа аж. Автозамын барилгын ажлын дуусах хугацаа аравдугаар сарын 1-ний өдөр. 

Харин төмөр замын хувьд 27 км байхаар тооцоолжээ. Тодруулбал, үйлдвэр нь Сайншанд өртөөтэй 18.813 км урт, 1520 мм-ийн өргөн царигийн салбар төмөр замаар холбогдоно. Төмөр замын дагууд 3 шилжүүлэгтэй, 14 цэгт ус болон тээврийн хэрэгсэл, ан амьтан гарах зориулалтын дөрвөлжин хоолой бүхий байгууламжтай байх аж. Зам тээвэр хөгжлийн төв, “Улаанбаатар төмөр зам” нийгэмлэгтэй хамтран төмөр замын бүтээн байгуулалтыг хариуцаж байгаа юм. Төмөр замын хөрс хуулалтын ажил 90 орчим хувьтай явж байгаа бөгөөд аравдугаар сарын 30-ны дотор дуусгах ажээ. Одоогоор  далангийн хоёр, гурав, дөрөвдүгээр үеийн нягтруулалт хийгдэж, тэгшилгээндээ ороод байна.  

Түүнчлэн аймгийн төвийн өргөтгөсөн цахилгаан станцаас үйлдвэр баригдах талбай руу 110 кВт-ын шугам татаж, цахилгаанаар хангаж эхэлжээ. Эрчим хүчний энэ шугамыг үйлдвэрийг барих үед ашиглах бөгөөд Газрын тосны үйлдвэр ашиглалтад орсны дараа өөрийн цахилгаан хүчдлээр давхар хангахаар тооцоолж байна. Өөрийн цахилгаан хүчдэл гэдэг нь  үйлдвэрийн дэргэд баригдах 66 МВт-ын хүчин чадалтай Цахилгаан станц юм. Эрчим хүчний шугам болон дэд станцыг барьж байгуулах ажил мөн  аравдугаар сарын 1 гэхэд дуусах төлөвлөгөөтэй байна. 

Газрын тос боловсруулах үйлдвэр нь найдвартай хамгаалалттай байхын зэрэгцээ байгаль орчныг хамгаалах, эко орчныг бүрдүүлсэн байх  ёстой. Энэ ч утгаар үйлдвэрийн талбай тэгшлэх, хашаажуулах, эко орчныг бүрдүүлэх ажил   өрнөж байна. 
3.5 метрийн өндөртэй төмөр бетон хашаа, усжуулалтын систем бүхий ойн ногоон зурвас, хяналтын камер, байгууламж бүхий харуулын цамхгийн 8 цэг байгуулах ажлууд эрчимтэй хийгдэж байгаа ажээ.   
    
Энэтхэгийн 1 тэрбум ам.доллар үйлдвэр байгуулахад зарцуулагдах бол Монголын талаас шугам хоолой, дэд бүтцийн ажилд хөрөнгө мөнгө гаргахаар тохиролцоод байгаа юм. Энэ дагуу Хөгжлийн банкны хөнгөлөлттэй зээлээр 250 орчим тэрбум төгрөг олгохоор шийдвэрлэгдсэн. Дорнын говьд ийнхүү шороо тоос бужигнасан их бүтээн байгуулалт  эрчимтэй явж байгаа ч үйлдвэрийн нарийвчилсан ТЭЗҮ хараахан эцэслэгдээгүй байна. 

Уул уурхай хүнд, үйлдвэрийн яамны Метал бус ашигт малтмалын үйлдвэрлэлийн хэлтсийн дарга Б.Анхбаяр The Mongolian Mining Journal-д долдугаар сард өгсөн ярилцлагадаа нарийвчилсан ТЭЗҮ-д Италийн “Кинетик Технологи” компани хяналт, шүүмж хийх тухай дурдаж байсан билээ. Уг шүүмжийг УУХҮЯ саяхан хүлээж авсан бөгөөд Энэтхэгийн тал руу мөн хүргүүлээд байгаа юм. Шүүмжийн дагуу Энэтхэгийн талаас үйлдвэрийн технологитой холбоотой зарим шийдлүүдэд ялимгүй засвар хийсэн байна. Тиймээс есдүгээр сардаа багтан нарийвчилсан ТЭЗҮ-ийг Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яамны дэргэдэх Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөлийн Хүнд үйлдвэрийн өргөтгөсөн салбар хуралдаанаар хэлэлцэхээр хүлээгдэж байна. Энэтхэгийн тал үйлдвэрийн ТЭЗҮ дээр нийт шаардлагатай хөрөнгө оруулалтын хэмжээг өндөр тавьсныг бага зэрэг буулгах шаардлага үүссэнийг УУХҮЯ-ны холбогдох албаны хүмүүс хэлж байна. 

Үйлдвэрийн технологийн хувьд Энэтхэгээс бус Итали, Герман, Америкийн аль нэгийг сонгох хувилбарууд дэвшүүлж байгаа бөгөөд эцсийн шийд гараагүй байна. “Технологийн сонголт дээр ингэж их анхаарч байгаагийн учир нь үйлдвэрлэгдэх бүтээгдэхүүнүүдтэй шууд холбоотой. Монгол Улсын эрэлт хэрэгцээ, онцлогт тохирсон тэдгээр бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэж  байж  л үйлдвэр үр ашгаа гаргана. АИ92,  AИ95 бензинээс гадна ихэвчлэн дизель түлш үйлдвэрлэх технологийн процессыг чухалчилж байгаа” хэмээн УУХҮЯ-ны Метал  бус ашигт малтмалын үйлдвэрлэлийн хэлтсийн дарга Б.Анхбаяр хэллээ. 

Нарийвчилсан ТЭЗҮ-ийг баталсны дараа Газрын тосны үйлдвэрийн төслийн менежментийн зөвлөх компанийг сонгох ажил хийгдэх ба энэ компани төслийн бүтээн байгуулалтаас ашиглалт хүртэлх үйл ажиллагааг бүрэн хариуцаж ажиллах юм. Нэгэнт Энэтхэг улсаас зээл авч үйлдвэр барихаар тохиролцсон тул төслийн менежментийн компанийг тус улсаас сонгох байх гэж албаны хүмүүс хэлж байгаа. Гэхдээ Энэтхэгийн “Эксим” банкнаас тавьдаг өндөр шаардлагууд төслийн менежментийн зөвлөхийг сонгох гол шалгуур байх юм. Сонгох эрх Монголын талд байгаа ч тус улсын “Эксим” банкнаас short list танилцуулах бөгөөд  тэрхүү санал болгосон компаниудаас тендерийн зарчмаар сонгох эрх Монголын талд үлдэж байгаа юм. Төслийн менежментийн компанийг ирэх аравдугаар сард багтаан сонгосны дараа үйлдвэрийн зураг төслийн ажил хийгдэнэ. Өөрөөр хэлбэл, ТЭЗҮ дээр тулгуурлан үйлдвэрийн барилга, байгууламжийн зураг төслийн ажлыг хэр хугацаанд хийхээс үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтын хугацаа шалтгаалж байна.   

Нарийвчилсан ТЭЗҮ-д тусгаснаар Дорнодын газрын тосны XIX, XXI дүгээр талбайгаас 650  км түүхий газрын тос дамжуулах шугам хоолойг Газрын тосны үйлдвэртэй холбож байгуулна. Одоогоор шугам хоолойг аль улсын, ямар компани барьж байгуулах нь тодорхойгүй ч Монголын цаг агаар, байгаль орчны нөхцөл байдлыг харгалзан Орос, Хятадын технологиос сонголт хийх юм байна. Шугам хоолойн төсөвт өртөг ойролцоогоор 300 гаруй сая ам.доллар гэж яригдаж байна. 

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 13 цаг 13 минутын өмнө
    Тавдугаар сарын 13-ны байдлаар, Нарийнсухайтын бүлэг орд дахь "Монголын Алт" компанийн уурхайгаас 747 ажилтан вакцинд хамрагдаж байна. Үүнээс I тунд 734 ажилтан хамрагдаж 98%-ийн гүйцэтгэлтэй бол II тунгийн хувьд 669 ажилтан хамрагдаж 90%-ийн гүйцэтгэлтэй байгаа аж. “Саусгоби Сэндс” компанийн нийт 230 ажилтан II тунд хамрагдаж мөн адил 98%-ийн гүйцэтгэлтэй байна. Түүнчлэн, вакцинжуулалтад бүрэн хамрагдаж дуусан хэд хэдэн уурхай бий. Тухайлбал, “Энержи ресурс” компанийн Ухаа худаг уурхайн үндсэн ба туслан гүйцэтгэгч нийт 2600 гаруй ажиллагсад вакцины II тунд бүрэн хамрагдаж дуусчээ.
  • 17 цаг 3 минутын өмнө
    Дэлхийн хэмжээнд нүүрстөрөгчгүй технологид шилжилтэд зэс, никель, кобальт, лити болон бусад металын нийлүүлэлтийг хангахын тулд ойрын 13 жилд  уул уурхайн компаниуд нийт 1.7 их наяд ам.долларын хөрөнгө оруулах шаардлагатай. Ийм тооцоолол Их Британийн “Wood Mackenzie” байгууллагын судалгаагаар гарчээ. Тус судалгааг удирдсан Жулиан Кеттл “2050-2060 он гэхэд олон орнууд нүүрстөрөгчийн ялгаруулалтаас бүрэн ангижрах зорилттой. Үүний тулд дотоод шаталтат хөдөлгүүртэй ердийн машиныг цахилгаан машинаар солих, сэргээгдэх эх үүсвэрт суурилсан эрчим хүчний системийг суурилуулах хэрэгтэй болно. Ногоон эрчим хүчийг “хуримтлуулахад” асар их хөрөнгө зарцуулна. Энэ бүгд металын эрэлтийг огцом нэмэгдүүлнэ” хэмээжээ.
  • 17 цаг 4 минутын өмнө
    Хятадын Үндэсний хөгжил, шинэтгэлийн хорооноос (NDRC) төмөрлөгийн үйлдвэр барих, хүчин чадлыг өргөтгөх төслүүдэд шинэ шалгуур тавих болжээ. Энэхүү өөрчлөлт нь тус улсын ган үйлдвэрлэлийн хүчин чадлыг танах, нүүрстөрөгчийн давхар ислийн ялгаруулалтыг бууруулах, аж үйлдвэрийн гол бүс нутгийн байгаль орчны нөхцөл байдлыг сайжруулах хүрээнд хийгдэж буй аж. Шинэ журмаар, тухайлбал Бээжин, Тянжин, Хэбэй, Янзцы болон Сувдан гол, Шанси мужийн Фэнвэйн тал зэрэг бүс нутгуудад шинэ үйлдвэр байгуулах тусгай зөвшөөрөл авахын тулд хуучирсан тоног төхөөрөмжтэй үйлдвэрлэлээ хаах шаардлага тавигдаж байна. Муж, автономит бүс нутаг, хотууд нь шинэ үйлдвэрийн хүчин чадал нэмэх тохиолдолд бусад бүс нутагтай харилцан тохиролцоно. Өөрөөр хэлбэл, шинэ хүчин чадлыг нэмэх бол заавал хуучин үйлдвэрлэлийг хааж Хятадын Засгийн газраас заасан тодорхой хязгаарлалтаас давахгүй гэсэн үг.
  • 17 цаг 51 минутын өмнө
    Байгалийн баялгаас оюуны баялагт уриан дор “Эрдэс баялаг-цахим шилжилт” хэлэлцүүлгийг УУХҮЯ энэ сарын 21-нд цахимаар зохион байгуулахаар төлөвлөжээ. Эрдэс баялгийн салбарын үр ашиг, өгөөж, бүтээмжийг нэмэгдүүлэх, төрийн байгууллагын үйлчилгээг нээлттэй, хүнд сурталгүй, ил тод, хариуцлагатай болгоход тус хэлэлцүүлэг чиглэсэн байна. Хэлэлцүүлгийг нээлтэд  Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ, УИХ-ын Инноваци, цахим бодлогын байнгын хорооны дарга Н.Учрал нар мэндчилгээ дэвшүүлж үг хэлэх аж. Мөн УУХҮ-ийн сайд Г.Ёндон “Эрдэс баялгийн салбарын цахим шилжилтийн бодлого”, тус яамны Цахим бодлого, мэдээллийн технологийн хэлтсийн дарга Т.Баасанпүрэв “Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөлийн үйл ажиллагааны систем“ зэрэг сэдвээр илтгэл тавьж хэлэлцүүлэх юм.
  • Уржигдар 15 цаг 31 минутад
    Дорнод аймагт “Алтан цагаан овоо” алтны үндсэн ордын төсөл хэрэгжүүлж буй “Степ голд” компани Монголын хөрөнгийн биржид бүртгүүлэхээр ажиллаж байгаа юм. Тус компанийн Санхүү эрхэлсэн захирал Жереми Сауттай Монголын хөрөнгийн биржид бүртгүүлэхийн давуу тал, алтны зах зээл, Монголын хөрөнгө оруулалтын орчин болон бусад асуудлаар MMJ-ийн Б.Төгсбилэгт ярилцлаа.    Та алтны зах зээл цаашид хэрхэн өрнөнө гэж төсөөлж байна вэ? Зарим шинжээч алтны ханш цаашид өснө гэж харж байхад нөгөө хэсэг нь буурна гэж тооцоолж байх юм.  Зах зээл хэрхэхийг хэн ч таах боломжгүй ч нөхцөл байдлаас үзвэл төв банкууд сүүлийн нэг жилийн хугацаанд мөнгөний нийлүүлэлтийг их хэмжээгээр нэмэгдүүлсэн.