Уул уурхайн салбарын мэргэжлийн холбоодын анхдугаар зөвлөгөөн боллоо

2019-12-11 12:32

Монгол Улсын Эрдэс баялгийн салбарын мэргэжлийн холбоодын үйл ажиллагаа, эрх зүйн орчин, тулгамдаж буй асуудал, цаашид шийдвэрлэх арга замыг тодорхойлж нэгдсэн зөвлөмж гаргах зорилготой Эрдэс баялгийн салбарын мэргэжлийн холбоодын анхдугаар зөвлөгөөн  өчигдөр “Туушин” зочид буудалд зохион байгуулагдлаа. Салбарын холбоодын төлөөллүүд оролцсон уг зөвлөгөөнийг Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайдын зөвлөх Г.Шархүү нээж, Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яамны Геологи, уул уурхайн бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газрын Уул уурхайн хэлтсийн дарга Б.Дэлгэржаргал салбарын эрх зүйн орчин, тулгамдсан асуудлын талаар мэдээлэл хийлээ. 

“Өнөөдрийн зөвлөгөөнөөр анх удаа яамнаас санаачилж, төрийн бус байгууллагатай хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх, цаашид хамтарч ажиллах, та бүгдийн мэдлэг туршлагыг хамтын ажилд оролцуулахаар сайдын шийдвэрээр зөвлөгөөнийг хийж байна. 1997 оны 1 дүгээр сарын 31-нд Монгол Улсын их хурал “Төрийн бус байгууллагын хууль”-ийг батлан гаргасан. Энэ хуулийн дагуу төрийн бус байгууллагууд үйл ажиллагаагаа явуулж ирсэн. Одоогийн байдлаар улсын хэмжээнд 1463 төрийн бус байгууллагууд бүртгэгдсэн байна. Үүнээс эрдэс баялгийн салбарт үйл ажиллагаа явуулдаг 31 төрийн бус байгууллага өнөөдрийн үйл ажиллагаанд оролцохоор бүртгүүлсэн байна” хэмээн Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайдын зөвлөх Г.Шархүү онцолсон юм. 

Төрийн бус байгууллагуудын тухай хууль батлагдан гарснаас хойш салбарын төрөл бүрийн мэргэжлийн холбоод байгуулагдах нөхцөл бүрдэн, олон жижиг холбоод бий болжээ. Улмаар төр, засгийн байгууллагуудад салбарын хөгжлийн бодлогыг боловсруулахад уул уурхайн мэргэжлийн олон инженерүүд зөвхөн өөр өөрийн мэргэжлийн амбицаар асуудалд хандах болсон нь олон талын оролцоог хангасан эмх цэгцтэй нэгдсэн санал бодлыг зангидан гаргаж тавих шаардлага үүссэнийг Уул уурхайн мэргэжлийн холбоодын зөвлөлийн Ерөнхийлөгч Д.Цогбаатар мөн тодотгон хэлж байв. 

Салбарын өмнө тулгарч буй асуудлуудыг төр, засгийн төвшинд шийдвэрлэхэд хамтран ажиллаж нэгдсэн нэг бодлого чиглэлтэй болгохоор 2015 онд холбоод эвлэлдэн нэгдэж “Уул уурхайн мэргэжлийн холбоодын зөвлөл”-ийг байгуулсан байдаг. Тус холбоо нь эгнээндээ мэргэжлийн 25 холбоог нэгтгэсэн салбартаа 15-60 жил ажилласан 500 гаруй мэргэшсэн, зөвлөх инженерүүд, 120 гаруй эрдэмтэн докторуудыг нэгтгэсэн холбоо болон ажиллаж байгаа аж.Зөвлөгөөний үеэр геологийн болон уул уурхайн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг мэргэжлийн холбоодын төлөөлөл хамтран ажиллах санамж бичигт гарын үсэг зурсан юм.

УИХ-ын Эдийн засгийн байнгын хорооны Ажлын албаны Ахлах зөвлөх Ц.Мөнхбаяр Мэргэжлийн холбооны эрх зүйн байдлын тухай хуулийн төслийн талаар танилцууллаа. УИХ-ын гишүүн Н.Учрал өөрийн бүрэн эрхийн дагуу санаачлан боловсруулсан уг хуулийн төсөлд мэргэжлийн нэгдсэн холбооны үйл ажиллагааны зохион байгуулалт, чиг үүрэг, эрх зүйн байдлыг тодорхойлох, төрийн болон төрийн бус байгууллагатай хамтран ажиллах, харилцахтай холбогдон үүсэх харилцааг зохицуулахаар  тусгагджээ.

Мөн СЕСМИМ төслийн байгаль орчин, олборлох салбарын мэргэжилтэн Д.Өлзийбаяр  Канад улсын мэргэжлийн холбоодын туршлагаас хуваалцав. Бритиш Колумб мужийн хуулиар олгогдсон зөвшөөрөлтэй мэргэжлийн байгууллагад гишүүнчлэлийн бүртгэлтэй, өөрийн мэргэжлийн хүрээнд ажиллаж буй хувь хүнийг хэлнэ. Бритиш Колумбад “Мэргэжилтнүүдийг магадлан итгэмжлэх тогтолцоог (Professional Reliance model) хэрэгжүүлдэг бөгөөд хууль тогтоогчид аливаа шийдвэр гаргахда мэргэжилтнүүдийн гаргасан дүгнэлт, дүн шинжилгээ, зөвлөмжид тулгуурладаг тухай Д.Өлзийбаяр мэргэжилтэн ярилаа. 

Зөвлөгөөнд оролцсон холбоодын төлөөллүүд үйл ажиллагааныхаа талаар тус бүрдээ танилцуулга хийж, цаашид анхаарах асуудлын талаар хэлэлцсэн юм. Монголын Геологийн Холбооны Ерөнхийлөгч Я.Бат-Ирээдүй  мэргэжлийн холбоод нэгдэж нэгдсэн зохион байгуулалтад орсноор олон чухал асуудлыг шийдвэрлэх боломжтойг онцоллоо. Тэрээр, яамны бодлогын зөвлөлд мэргэжлийн холбоодын төлөөллийг ажиллуулах, Үндэсний геологийн албыг мэргэжлийн хүнээр удирдуулах, орон нутагт геологи уул уурхайн асуудал хариуцсан нэгж, мэргэжилтэнг ажилууллах нь зүйтэй хэмээн тодотгосон. 

Монгол Улсад өнөөдөр уул уурхайн 300 гаруй зөвлөх инженер, 200 орчим мэргэшсэн инженерүүд бэлтгэгдээд байна. Тэдний ихэнхийг ШУТИС-ийн дэргэдэх төв Мэргэжлийн холбоодтой хамтран бэлтгэжээ. Гэсэн хэдий ч  бэлтгэгдсэн Зөвлөх болон Мэргэшсэн инженерүүдийг бүгдийг нь зураг төсөл боловсруулахад чадамжтай гэж үзэх учир дутагдалтай. Учир нь нарийн мэргэжлийн тухайн зураг төслийн өөрийн мэргэшлийн бүлгүүдийг боловсруулахад  оролцоог нь илүү хангаж ажиллах ёстойг Монголын Уул уурхайн зураг төсөл зохиогчдын  холбооны  Гүйцэтгэх захирал Б.Бат-Очир мэдээлэлдээ дурдлаа.  

Зөвлөгөөний төгсгөлд   Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яамны Стратеги, бодлого төлөвлөлтийн газрын ахлах мэргэжилтэн Ч.Цогтбаатар  Төрийн зарим чиг үүргийг төрийн бус байгууллагад шилжүүлэх гээд төрийн том зорилт байдаг. Энэ хүрээнд тодорхой хэмжээндээ хамтарч гүйцэтгэх болон шилжүүлэх ажлууд хийгдээд явна. Салбараа сурталчлахын тулд төрийн бус байгууллагуудтай цаашид хамтарч ажиллана” гэдгээ илэрхийлж байв. Энэ удаагийн зөвлөгөөн нь Монгол Улсад Үндэсний геологийн алба байгуулагдсаны 80 жил болон Уул уурхайн салбар үүсч хөгжсөний 97 жилийн ойг тэмдэглэн өнгөрүүлэх ажлын хүрээнд зохион байгуулагдсанаараа онцлог юм.  

  
 Г.Идэр
 

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 16 цаг 18 минутын өмнө
    Энэ оны дөрөвдүгээр сард, Хятад улс 97.85 сая тонн ган үйлдвэрлэсэн нь түүхэн дээд үзүүлэлтээр тооцогдож байна. Өмнөх сарын үйлдвэрлэлийн хэмжээнээс 4.1%-иар өссөн болохыг тус улсын Статистикийн ерөнхий хорооноос мэдээлжээ. Өнгөрсөн сарын байдлаар, нэг өдрийн гангийн гарц 3.26 сая тонн буюу өмнөх сарынхаас 7.5%-иар нэмэгдсэн аж. Тэгвэл эхний дөрвөн сард Хятад улс нийт 374.56 сая тонн ган үйлдвэрлэжээ. Өмнөх оны мөн үеэс 16%-иар өссөн үзүүлэлттэй байна. Гангийн үйлдвэрлэлийн гол түүхий эдийн нэг төмрийн хүдрийн үнэ он гарснаас хойш 40%-иар нэмэгджээ. Тус улсын гангийн томоохон үйлдвэрлэлийн бүс нутаг Хэбэй мужийн үйлдвэрлэлийг хязгаарлах болсон нь түүхий эдийн үнэ өсөхөд нөлөөлж буйг шинжээчид тайлбарлаж байна.
  • Уржигдар 16 цаг 00 минутад
    Он гарсаар алтны ханш 9%-иар буураад байна. Энэ нь дэлхийн эдийн засаг хэвийн байдалд орох төлөв болон АНУ-ын Засгийн газрын бондын ханш өсч буйтай холбоотой.  Тийнхүү өнгөрсөн оны наймдугаар сард түүхэн дээд хэмжээнд хүрсэн  алтны ханш гуравдугаар сарын хоёрдугаар хагаст  бараг 20%-иар буурсан гэсэн үг. Гэхдээ алтны хөрөнгө оруулагчдын хувьд сэтгэлээр унах цаг болоогүйг шинжээчид санууллаа. Бондын өгөөж нэмэгдсэн ч инфляц өсөх болсон нь алтны ханшид эерэгээр нөлөөлнө. Мэдээж инфляцыг дагаад   алтны ханш шууд өснө гэж үзэх боломжгүй. Гэвч сүүлийн жилүүдэд инфляцийн өсөлт, алтны ханшийн чангаралт шууд хамааралтай байна. АНУ-д энэ онд инфляц 2.4%-д хүрэхээр байгаа нь Холбооны нөөцийн банкны зорилтот түвшин болох 2%-иас дээшлэх юм. Инфляц өндөр байх тусам бондын бодит өгөөж буурч,   алт руу хошуурах явцыг түргэсгэнэ. 
  • Уржигдар 13 цаг 40 минутад
    “Оюутолгой” компани, гүний уурхайн төслийн хэмжээнд нийт 13 мянган ажилтан, ажиллагсад ажиллаж байна. Эдгээрээс 9013 ажилтан I тун, 1517 ажилтан хоёр шатны тунг бүрэн хийлгэжээ. Ингэснээр уурхайн талбайд байрлаж буй ажиллагсдын 88% нь вакцинжуулалтад хамрагдсан бөгөөд вакцинжуулалтын ажил үргэлжилж байгаа аж. Оюутолгойн баяжмалын тээврийн жолооч нар болон баяжмалын тээвэрт оролцдог багуудыг хамгийн эхний ээлжинд вакцинжуулалтад хамруулсан байна.
  • 2021-05-14 14:15
    Улсын  тусгай хамгаалалттай газрын ангиллыг шинэчлэн тогтоох тухай УИХ-ын 1995 оны 26 дугаар тогтоолд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах  хуулийн  төслийг УИХ-ын гишүүн Г.Тэмүүлэн өргөн барьж буйгаа (2021.05.14) онцоллоо. Улсын тусгай хамгаалалттай газрын ангиллыг шинэчлэн тогтоох зайлшгүй шаардлагатай байгааг тэрээр  тодотгоод  хуулийн төсөлд Архангай аймгийн Өндөр-Улаан, Тариат, Жаргалан сумдын Далтын нуруу, Шаргачин голын ай савыг тусгай хамгаалалтад авахаар тусгасан гэлээ.  Тус бүс нутагт байгалийн унаган төрхийг хадгалах, экологийн тэнцвэрт байдлыг хангахаас гадна хөдөө аж ахуйн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулах боломж бүрдэнэ гэж хуулийн төсөл боловсруулагчид үзжээ.  Эдгээр  нь ураны маргаантай бүс нутаг байж ирсэн юм.
  • 2021-05-14 13:15
    Оюутолгойн 66 хувийг эзэмшигч “Туркойз хилл ресурс” компани лхагва гарагт 2021 оны нэгдүгээр улирлын санхүү, үйл ажиллагааны тайлангаа танилцууллаа. Оюутолгойн уурхай оны эхний гурван сард 45.449 тонн зэс, 145.656 унц алт олборложээ. Энэ нь 2020 оны мөн үеийнхээс зэсийн олборлолт 29, алтны олборлолт 461.5 хувиар тус тус өссөн үзүүлэлт бөгөөд “Туркойз хилл ресурс” компани оны эхний улиралд 526.5 сая ам.долларын орлого олсон нь өмнөх оны нэгдүгээр улиралтай харьцуулахад 302.8 хувиар өссөн байна. Оюутолгойн олборлолт, үйл ажиллагаа сайн гүйцэтгэлтэй байж, дэлхийн зах зээл дээрх зэс, алтны ханш өссөн нь орлогын хэмжээ ийнхүү нэмэгдэхэд нөлөөлжээ.