Ж.Золжаргал: Нүүрсний экспортын тоо биш чанарт анхаарлаа хандуулах цаг болсон

2020-10-01 16:14

Эдийн засаг, нийгмийн асуудлуудаар чөлөөтэй ярилцах, хэлэлцэх, харилцан мэдлэг, мэдээллээ солилцох улмаар нэгдсэн ойлголтод хүрэх зорилтоор байгуулагдсан “Эдийн засгийн клуб”-ын энэ удаагийн (2020.10.01) өглөөний уулзалтын зочноор  “Монгол нүүрс ассоциаци”-ийн Гүйцэтгэх захирал Ж.Золжаргал оролцлоо. Тэрээр Ковид-19 цар тахлын нөхцөл байдалд Монгол Улсын нүүрсний экспортод тулгарч буй бэрхшээл, цаашдын боломж, шийдвэрлэх асуудлуудын талаар өөрийн байр суурийг хуваалцсан юм.

Цар тахлаас сэргийлж манай улс хилээ хааснаар 2020 оны эхний хагаст 8.6 сая тонн нүүрс экспортолжээ. Энэ нь өмнөх оны мөн үетэй харьцуулахад 52%-иар буурсан үзүүлэлт юм. Наймдугаар сард 4 сая тонн нүүрс экспортолж, энэ оны эхний найман сарын нийт нүүрс экспортын хэмжээ 15 сая тонн хүрсэн байна. Нүүрсний экспортоос 690 сая ам.долларын орлого олсон ч төсөвт 850 сая ам.долларын орлого алдсан хүндхэн байдлыг даван туулж байгаа юм.

Дэлхийн нүүрсний эрэлт хэрэгцээ улам бүр өсөн нэмэгдсээр 8.1 тэрбум тонн хүрчээ. Үүнээс 7 тэрбум тонн нь эрчим хүчний нүүрс, үлдсэнийг коксжих нүүрс эзэлж байна. Олон улсын түвшинд коксжих нүүрсний үнийн хувьд харьцангуй тогтвортой байх бол, хэрэглээ хоёр дахин өснө. Харин эрчим хүчний нүүрсний хэрэглээ тогтвортой байх хандлагатай байгаа аж.

“Дэлхийн нийт 340 сая тонн коксжих нүүрсний экспортын зах зээлийн 10%-ийг Монгол Улс нийлүүлж байна. АНУ-аас 50 сая тонн, Канад 30 сая тонн коксжих нүүрс тус тус экспортолдог. Хэдий тийм ч Монгол дэлхийн нүүрсний зах зээлийн том тоглогчид тооцогддог. Одоо энэ байр сууриа хадгалах нь чухал” гэдгийг “Монгол нүүрс ассоциаци”-ийн Гүйцэтгэх захирал Ж.Золжаргал “Нүүрс ба Ковидын эдийн засаг” сэдэвт уулзалтын үеэр хэлсэн юм.

Дэлхийн нүүрсний хэрэглээ өсөн нэмэгдэхийн хэрээр Монголын нүүрсний компаниудад 90-100 сая тонн нүүрс олборлож, экспортлох боломж бий. Тухайлбал, хүн ам ихтэй Энэтхэг улс 2019 онд 53 сая тонн коксжих нүүрс импортолсон бол 2025 онд 80 сая тонн хүрч өсөх төлөв гарсан. Энэ нь нүүрсний эрэлт хэтийн төлөвтөө буурах бус улам өсөхийг харуулж байна. Гэхдээ гуравдагч зах зээлд Монгол Улс коксжих нүүрсээ нийлүүлэхэд тээврийн зардал өндөр учир манай улсын коксжих нүүрсний экспортын хэмжээ нэмэгдэхгүй.  

Өнөөгийн байдлаар, өдөрт Шивээхүрэн боомтоор 600, Гашуунсухайт боомтоор 1000, Булганы боомтоор 100 орчим машин нүүрс тээвэрлэн экспортод гаргаж байна. Автомашинаар тээвэрлэх зардал 20 ам.доллар байгаа бол төмөр замаар тээвэрлэх тохиолдолд зардал 7 ам.доллар хүрч буурна. Энэ нь тээврийн зардалд хэчнээн их хөрөнгө, цаг хугацаа алдаж байгаагийн илрэл гэдгийг Ж.Золжаргал онцолсон юм. Тиймээс урт хугацаандаа тоо биш чанарт шилжих цаг болжээ. Өөрөөр хэлбэл, экспортын тоо хэмжээнд анхаарах бус баяжмал болгож, чанартай, үнэ өртөг өндөртэй нүүрс худалдаалах нь чухал гэсэн санаа юм. Гэхдээ нэн тэргүүнд говийн бүс дэх нүүрсний ордуудад түшиглэсэн Баяжуулах үйлдвэрийн ус хангамж, эрчим хүчийг цогцоор шийдвэрлэх шаардлага тулгараад байна. Манай улсын нүүрсний экспортын гол зах зээл БНХАУ жилд 500 сая тонн коксжих нүүрс хэрэглэдэг ба 60-70 сая тонныг импортоор хангадаг. 2019 онд Хятадын нүүрсний импортын 34%-ийг Монгол Улс, 31%-ийг Австрали, 3%-ийг Канад, 5.4%-ийг ОХУ бүрдүүлжээ.

Л.Номин

 

 

 

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 17 цаг 12 минутын өмнө
    Энэ оны дөрөвдүгээр сард, Хятад улс 97.85 сая тонн ган үйлдвэрлэсэн нь түүхэн дээд үзүүлэлтээр тооцогдож байна. Өмнөх сарын үйлдвэрлэлийн хэмжээнээс 4.1%-иар өссөн болохыг тус улсын Статистикийн ерөнхий хорооноос мэдээлжээ. Өнгөрсөн сарын байдлаар, нэг өдрийн гангийн гарц 3.26 сая тонн буюу өмнөх сарынхаас 7.5%-иар нэмэгдсэн аж. Тэгвэл эхний дөрвөн сард Хятад улс нийт 374.56 сая тонн ган үйлдвэрлэжээ. Өмнөх оны мөн үеэс 16%-иар өссөн үзүүлэлттэй байна. Гангийн үйлдвэрлэлийн гол түүхий эдийн нэг төмрийн хүдрийн үнэ он гарснаас хойш 40%-иар нэмэгджээ. Тус улсын гангийн томоохон үйлдвэрлэлийн бүс нутаг Хэбэй мужийн үйлдвэрлэлийг хязгаарлах болсон нь түүхий эдийн үнэ өсөхөд нөлөөлж буйг шинжээчид тайлбарлаж байна.
  • Уржигдар 16 цаг 00 минутад
    Он гарсаар алтны ханш 9%-иар буураад байна. Энэ нь дэлхийн эдийн засаг хэвийн байдалд орох төлөв болон АНУ-ын Засгийн газрын бондын ханш өсч буйтай холбоотой.  Тийнхүү өнгөрсөн оны наймдугаар сард түүхэн дээд хэмжээнд хүрсэн  алтны ханш гуравдугаар сарын хоёрдугаар хагаст  бараг 20%-иар буурсан гэсэн үг. Гэхдээ алтны хөрөнгө оруулагчдын хувьд сэтгэлээр унах цаг болоогүйг шинжээчид санууллаа. Бондын өгөөж нэмэгдсэн ч инфляц өсөх болсон нь алтны ханшид эерэгээр нөлөөлнө. Мэдээж инфляцыг дагаад   алтны ханш шууд өснө гэж үзэх боломжгүй. Гэвч сүүлийн жилүүдэд инфляцийн өсөлт, алтны ханшийн чангаралт шууд хамааралтай байна. АНУ-д энэ онд инфляц 2.4%-д хүрэхээр байгаа нь Холбооны нөөцийн банкны зорилтот түвшин болох 2%-иас дээшлэх юм. Инфляц өндөр байх тусам бондын бодит өгөөж буурч,   алт руу хошуурах явцыг түргэсгэнэ. 
  • Уржигдар 13 цаг 40 минутад
    “Оюутолгой” компани, гүний уурхайн төслийн хэмжээнд нийт 13 мянган ажилтан, ажиллагсад ажиллаж байна. Эдгээрээс 9013 ажилтан I тун, 1517 ажилтан хоёр шатны тунг бүрэн хийлгэжээ. Ингэснээр уурхайн талбайд байрлаж буй ажиллагсдын 88% нь вакцинжуулалтад хамрагдсан бөгөөд вакцинжуулалтын ажил үргэлжилж байгаа аж. Оюутолгойн баяжмалын тээврийн жолооч нар болон баяжмалын тээвэрт оролцдог багуудыг хамгийн эхний ээлжинд вакцинжуулалтад хамруулсан байна.
  • 2021-05-14 14:15
    Улсын  тусгай хамгаалалттай газрын ангиллыг шинэчлэн тогтоох тухай УИХ-ын 1995 оны 26 дугаар тогтоолд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах  хуулийн  төслийг УИХ-ын гишүүн Г.Тэмүүлэн өргөн барьж буйгаа (2021.05.14) онцоллоо. Улсын тусгай хамгаалалттай газрын ангиллыг шинэчлэн тогтоох зайлшгүй шаардлагатай байгааг тэрээр  тодотгоод  хуулийн төсөлд Архангай аймгийн Өндөр-Улаан, Тариат, Жаргалан сумдын Далтын нуруу, Шаргачин голын ай савыг тусгай хамгаалалтад авахаар тусгасан гэлээ.  Тус бүс нутагт байгалийн унаган төрхийг хадгалах, экологийн тэнцвэрт байдлыг хангахаас гадна хөдөө аж ахуйн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулах боломж бүрдэнэ гэж хуулийн төсөл боловсруулагчид үзжээ.  Эдгээр  нь ураны маргаантай бүс нутаг байж ирсэн юм.
  • 2021-05-14 13:15
    Оюутолгойн 66 хувийг эзэмшигч “Туркойз хилл ресурс” компани лхагва гарагт 2021 оны нэгдүгээр улирлын санхүү, үйл ажиллагааны тайлангаа танилцууллаа. Оюутолгойн уурхай оны эхний гурван сард 45.449 тонн зэс, 145.656 унц алт олборложээ. Энэ нь 2020 оны мөн үеийнхээс зэсийн олборлолт 29, алтны олборлолт 461.5 хувиар тус тус өссөн үзүүлэлт бөгөөд “Туркойз хилл ресурс” компани оны эхний улиралд 526.5 сая ам.долларын орлого олсон нь өмнөх оны нэгдүгээр улиралтай харьцуулахад 302.8 хувиар өссөн байна. Оюутолгойн олборлолт, үйл ажиллагаа сайн гүйцэтгэлтэй байж, дэлхийн зах зээл дээрх зэс, алтны ханш өссөн нь орлогын хэмжээ ийнхүү нэмэгдэхэд нөлөөлжээ.