Бодлого, институтийн хүчин зүйл ГШХО татахад сул тал болж байна

2022-05-18

 

Салбарын яамны захиалгаар Европын Сэргээн Босголт, Хөгжлийн Банкны санхүүжилтээр Адам Смит Интернэйшнл байгууллага “Монгол Улсын Уул уурхайн салбарын хөрөнгө оруулалтын орчны жишиг судалгаа”-г боловсруулан гаргасан байна. Энэхүү судалгааны үр дүнг танилцуулах хэлэлцүүлэг, семинарыг (2022.05.17) зохион байгууллаа. Тус судалгаа  нь  Монгол Улсын уул уурхайн салбарын хөрөнгө оруулалтын өнөөгийн нөхцөл байдал, цаашид хэрэгжүүлэх арга хэмжээний талаарх саналуудыг тодорхойлох зорилготой юм.

Тус судалгааны үр дүнд хөрөнгө оруулалтын орчинд тулгамдаж буй сул талуудыг гурван хүрээнд хувааж авч үзжээ. Үүнд нийгэм-эдийн засаг, бодлого-институт, нийлүүлэлт, үйлдвэрлэлийн шинжтэй зэрэг хүчин зүйл багтана.

Нийгэм, эдийн засгийн хүрээнд авч үзвэл улс төрийн тогтворгүй байдал, өөрийн хөрөнгийн өртөг өндөр, өр зээл, баялгийн үндсэрхэг үзэл болон авлига ихтэй зэргийг дурджээ.

Нийлүүлэлт, үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлд, эдийн засаг цөөн тооны том уурхайнуудаас хамааралтай. Хайгуулын ажил эрчимтэй буурснаас гадна хайгуулаас уурхай болон хөгжих үе шатууд илүү урт хугацаа шаарддаг. Судалгаа, хөгжүүлэлтэд хөрөнгө оруулалт дутмаг. Дэд бүтэц, эрчим хүчний хангамж сулаас гадна хил нэвтрэлт удааширсан. Далайд гарцгүй, үйлдвэрлэлийн зардал харьцангуй өндөр зэргийг оруулжээ.

Дээрх хоёр хүчин зүйлээс илүү чухал сэдэв болох бодлого, институтийн хүчин зүйлд, хууль эрх зүйн зохицуулалт, бодлогын тогтолцоо сул, уул уурхайн татварын хувь хэмжээ, ялангуяа АМНАТ-ийн хувь хэмжээ тогтворгүй/байнга өөрчлөгддөг. Төрөөс уул уурхайн орлогын менежментийг сул хийж байна. Засгийн газрын бодлогын залгамж халаа сул байгаагийн сацуу уул уурхайн салбарт хөрөнгө оруулалтыг татах Засгийн газрын агентлаг, бүтэц дутмаг. Хөрөнгө оруулагчтай олон удаа маргаан үүсгэсэн зэргийг дурджээ. Оюутолгой төсөлтэй холбоотой эерэг мэдээлэл түгж байгаа нь сайн хэрэг боловч үүнээс өөр хөрөнгө оруулалтыг татах сайн жишээнүүд цөөн байгаа ажээ. Бодлого, институтийн хүчин зүйл нь зөвхөн дотоодоос хамааралтай, өөрсдөө сайжруулах боломжтой зүйлс гэдгээрээ онцлог болохыг судалгааг гүйцэтгэсэн багийн ахлагч Рон Смит онцоллоо.

Судалгааг 2021 оноос эхлүүлсэн бөгөөд Канадын Фрэйзер Институтийн судалгааны аргачлалд тулгуурлан хийсэн байна.

Манай улс байгалийн баялаг ихтэй, нөөц бололцоотой орон боловч геологийн дата мэдээллийн хүртээмж сул байгааг семинарын үеэр онцоллоо.

Мөн энэхүү судалгааны үр дүнг гадаадын хөрөнгө оруулалтын тухай хуулийг шинэчлэн найруулах ажлын хэсэгт танилцуулах болно гэдгийг Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн дэд сайд О.Батнайрамдал уламжлав. Мөн тэрбээр ирэх долоо хоногоос Засгийн газар сонгон шалгаруулалтын шинэчилсэн журмаар хайгуулын талбайг tender.gov.mn-ээр дамжуулан зарлах тухай тэмдэглэлээ. Ингээд талбай зарлагдсанаас хойш гуч хоногийн хугацаанд сонирхсон аж ахуйн нэгжүүд саналаа ирүүлсний дараа үнэлгээний ажил эхлэх ажээ.

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 3 цаг 14 мин
    УУХҮ-ийн сайд Г.Ёндон бизнесийн салбарын томоохон аж ахуйн нэгжүүдээс бүрдсэн Монголын Бизнесийн Зөвлөлийн ээлжит уулзалтад оролцож, Канад Улсын Торонто хотноо зохион байгуулагдсан Олон улсын уул уурхайн чуулга уулзалт (PDAC-2022)-д монголын төлөөлөгчид 25 дахь удаагаа зургадугаар сард оролцсон тухай, уул уурхайн салбарт цаашид хэрэгжүүлэх арга хэмжээ, төслүүдийн талаар мэдээлэл өгч, санал солилцлоо.
  • 4 цаг 3 мин
    Өнгөрсөн долоо хоногт олон улсын томоохон биржүүд дээр “Брент” төрлийн газрын тосны үнэ 109.03-125.19 ам.доллар/баррель, “WTI” төрлийн газрын тосны үнэ 101.6-123.7 ам.доллар/баррелийн хооронд хэлбэлзсэн байна. "Брент” төрлийн газрын тосны үнэ 2022 оны зургадугаар сарын 30-ны өдрийн 14 цаг 29 минутын байдлаар 114.81 ам.доллар/баррель, “WTI” төрлийнх 106.4 ам.доллар/баррель байгаа нь өнгөрсөн долоо хоногийн үзүүлэлттэй харьцуулахад “Брент” төрлийн газрын тосны үнэ 1.25%-иар өссөн, “WTI” төрлийн газрын тос 0.38%-иар буурсан үзүүлэлттэй байна.
  • Өчигдөр 15 цаг 29 мин
    Монгол Улсын экспортын гол бүтээгдэхүүн эрдэс түүхий эдийн ханшийн өнөөгийн өсөлтийг ашиглах, ханш буурах эрсдлийг багасгах шийдлүүдийн нэг Таваарын Хэджинг (hedging) үйлчилгээг дотоодын эрдэс баялгийн салбарт анхлан нэвтрүүлж буй “Блюскай Секьюритиз ҮЦК” хувьцаат компанийн Гүйцэтгэх захирал У.Анартай ярилцлаа.
  • Өчигдөр 12 цаг 13 мин
    Өнгөрсөн оны намар УИХ-аар хэлэлцэхээр  яригдаж байсан Ашигт малтмалын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөл ойрд чимээгүй байна. Парламентын хаврын чуулганаар орох болов уу гэтэл бас л хойшлон намартай золгохоор болжээ. Монгол Улсад хөрөнгө оруулах сонирхолтой гадна, дотныхон энэ хууль хэзээ батлагдах бол, хөрөнгө оруулах орчин нөхцлийг хэр бүрдүүлэх бол хэмээн чих тавьж буй. Зарим нь хөрөнгө оруулалт татъя гэж байгаа бол эхлээд энэ хуулийн төслөө олон нийтэд ил болгож, хэлэлцүүл гэдэг шаардлагыг ч хурал, зөвлөгөөн болгон дээр хэлэх болов.
  • Уржигдар 14 цаг 26 мин
    Эрчим хүчний хөгжлийн төв, Геологийн судалгааны төвийг нэгтгэн төрийн өмчит хязгаарлагдмал компани болгон өөрчлөн зохион байгуулах асуудлыг Засгийн газрын хуралдаанд танилцуулан шийдвэрлүүлэхийг холбогдох албан тушаалтнуудад үүрэг болголоо.