“Зууны манлай Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэн хөгжил Өнгөрсөн, одоо, ирээдүй”

2020-10-13 14:24

“Уулын баяжуулах Эрдэнэт үйлдвэрийг ашиглалтад оруулан, үйл ажиллагаа явуулж эхэлснээс хойш эдүгээ 42 дэх жилтэйгээ золгож байна. Эрдэнэт үйлдвэр манай орны уул уурхайн салбарын хөгжлийн түүчээ төдийгүй, Монгол Улсын их бүтээн байгуулалтын он жилүүдийн үлгэр жишээ болсон уул уурхайн томоохон үйлдвэрийн түүхэн замнал юм” хэмээн уулын инженер, шинжлэх ухааны доктор, академич П.Очирбат “Зууны манлай Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэн хөгжил: Өнгөрсөн, Одоо, Ирээдүй” номын өмнөтгөлд өгүүлжээ.  Эрдэнэт үйлдвэрийн хөгжлийг бодит баримтад түшиглэн туурвисан уг ном саяхан хэвлэлтээс гарчээ. Эрдэнэт үйлдвэрийн иж бүрэн цогцолборыг бүтээн байгуулахад гар бие оролцож тус үйлдвэрийн үйл ажиллагааны тухай Засгийн газар хоорондын хэлэлцээрүүдийн хэрэгжилтийг хангах ажлын зохион байгуулж байсан  эрдэмтэн, судлаач Очирын Эрдэнээ, Дамбын Галсандорж нар уг номыг туурвисан байна.

“Эрдэнэт үйлдвэр”-ийг байгуулах 1960-1970-аад оны урьдчилсан нөхцөл байдал, хийгдсэн эрэл хайгуулын ажил, үйлдвэрийн үйл ажиллагааны хууль эрх зүйн орчин, бүтээн байгуулалт, өнөө ба хэтийн төлөв, зэсийн экспортын худалдаа, үйлдвэрийн нийгэм,эдийн засгийн өгөөж, олон улсын өрсөлдөх чадвар, түүнийг дээшлүүлэх боломж, арга замыг  түүхэн бодит байдал, үнэн бодитоор харуулахыг уг ном зорилгоо болгожээ.  Эрдэнэт үйлдвэрийн зэсийн хүдрийн нөөцийг нэмэгдүүлэн цаашид 30 орчим жил тогтвортой ажиллуулах талаар ашиглалтын үеийн эрэл хайгуул хийж, ТЭЗҮ боловсруулсны дүнд үйлдвэрлэлээ өсгөж Эрдэнэт үйлдвэрийг 2031 он хүртэлх хугацаанд хөгжүүлэх үндсэн чиглэл, хөрөнгө оруулалтын томоохон төслүүдийг хэрэгжүүлснээр олон жил өгөөжтэй ажиллуулах боломж бүрдэж байгааг академич П.Очирбат өмнөтгөл үгэндээ тодотгон бичжээ.

Эрдэнэт үйлдвэрийг байгуулах болон түүний үйл ажиллагааны тухай 1973, 1991, 2003 оны хэлэлцээр, үйлдвэрийн хэтийн хөтөлбөр, 2017-2031 оны хөгжлийн стратеги, тэдгээрийн хэрэгжилтийн явц хэтийн төлөвийг тус номонд тусгахдаа Статистикийн төв газар,  Татварын Ерөнхий газар, Гаалийн Ерөнхий газрын болон Эрдэнэт үйлдвэрийн үйлдвэрлэл, санхүүгийн тайлан, мэдээллийг үндэслэл болгож, үйлдвэрийн хөгжлийн тодорхой үе шат, үйл ажиллагааг харуулсан фото зургуудыг УУХҮЯ, Эрдэнэт үйлдвэр болон фото зургийн архиваас авсан хэмээн номыг зохиогчид өгүүлсэн байна.  

Номыг зохиогч   О.Эрдэнээ нь тухайн үеийн Гадаадтай эдийн засгийн талаар харилцах Улсын хорооны /ГЭЗХУХ/ Комплекс төхөөрөмжийн импорт нэгдлийн Эрдэнэт хот дахь  Төлөөлөгчийн газрын инженер, дарга,  тус нэгдлийн  харьяа фирмийн захирал, Үйлдвэр худалдааны дэд сайд, “Монголросцветмет” ХХК-ийн Ерөнхий захирлаар ажиллан,  амьдралынхаа 30  гаруй жилийг  уул уурхайн салбарын хөгжилд зориулжээ.

Д.Галсандорж  нь  ГЭЗХУХ-ны  Монгол-Зөвлөлтийн хамтын ажиллагааны хэлтэст “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн зээлийн хөрөнгийн асуудлыг хариуцсан мэргэжилтэн,  хэлтсийн дарга, “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн барилга байгууламжийг хүлээн авах техникийн Комиссын гишүүн, мөн тус үйлдвэрийн Лондон дахь Төлөөлөгчийн газрын даргаар тус тус ажиллаж байсан бөгөөд  Үйлдвэр,худалдааны яамны  Геологи, уул уурхайн бодлого, зохицуулалтын газрын дарга, Эрдэнэт ХХК болон “Монголросцветмет” ХХК  хамтарсан үйлдвэрүүдийн Зөвлөлийн гишүүнээр ажиллаж байсан  юм.

Г.Идэр

 

Санал асуулга
Засгийн газрын хуралдаанаар, ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нэг жилийн хугацаанд олгохгүй байхаар шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэрийг Та хэрхэн дүгнэж  байна вэ?
  • Зөв
  • Буруу
Үр дүн:
  • Зөв
  • Буруу
Эрдэс баялгийн салбарт хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдийг нэгтгэх “Хариуцлагаар нэгд” аяныг МУУҮА-аас санаачлан УУХҮЯ-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна
Үр дүн:
  • Дэмжиж байна
  • Мэдээлэл муу байна

ШИНЭ

  • 14 цаг 51 минутын өмнө
    Хувьцааг хямд үед нь худалдан авч буцаагаад үнэ хүргэж  зарах байдлаар дэлхийн тэргүүн баян болсон гэгддэг Уоррэн Баффет-ын үйл хөдлөл эрдсийн захын шинжээчдийн анхаарлын төвд байна. Түүний хөрөнгө оруулалтын томоохон компани   “Berkshire Hathaway” сүүлийн саруудад авиа компани болон банк санхүүгийн байгууллагуудад эзэмшдэг хувьцаагаа зарж оронд нь эрчим хүч, үнэт металын чиглэлийн хувьцааны эзэмшлээ тэлэх бодлого барих болжээ. Өөрөөр хэлбэл тэрбээр түүхий эдийн хувьцаанд хөрөнгө оруулах нь нэмэгдэв. Тухайлбал   байгалийн хий дамжуулах хоолой эзэмшдэг АНУ-ын “Dominion Energy” компанийг худалдаж авахаар долдугаар сарын эхээр тохиролцсон нь байгалийн хийн үнэ 1995 оноос хойш байгаагүй хэмжээнд унасан үетэй яг давхцаж байгаа ажээ. Мөн алтны чиглэлийн “Barrick Gold” компанийн хувьцааг наймдугаар сарын дундуур худалдаж авсан байна.
  • Уржигдар 11 цаг 59 минутад
    Хятадын Гаалийн ерөнхий газрын мэдээлснээр, есдүгээр сард тус улс нийт 18.7 сая тонн нүүрс импортолсон бөгөөд өмнөх оны мөн үетэй харьцуулахад 38.34%-иар буурчээ. 2019 оны есдүгээр сард Хятад улс нийт 30.29 сая тонн нүүрс импортолсон байна. Өнгөрсөн есдүгээр сарын нүүрсний импортын үзүүлэлт нь өмнөх наймдугаар сарын үзүүлэлтээс 9.6%-иар буурсан дүн юм. Ийнхүү сүүлийн саруудад нүүрсний импорт буурч буй нь Хятадын далайн боомтуудын нүүрсний импортын энэ оны квот дуусч байгаатай холбоотой гэж шинжээчид тайлбарлаж байна. Хятадын нүүрсний эрэлт буурч байгаа тул нүүрсний ханш ч буурах хандлагатай байгаа аж.
  • 2020-10-19 17:29
    Хэлэлцэх асуудлын дарааллын дагуу “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн гүйцэтгэх захирал Б.Ганхуяг ногдол ашиг хуваарилалтын тайлан, явцыг танилцууллаа. Тэрбээр, компанийн Төлөөлөн Удирдах Зөвлөл нь бүрэн эрхийнхээ хоёр жилийн хугацаанд нийт 47 удаагийн хурлаар 119 тогтоол гаргаж, хураангуй болон дэлгэрэнгүй тэмдэглэл хөтлөн албажуулан ажилласныг дурдав. Танилцуулгын дараа Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүдийн бүрэн эрхийг дуусгавар болгох тухай болон Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүдийг сонгох тухай  асуудлыг тус тус хэлэлцэн шийдвэрлэв.
  • 2020-10-19 15:55
    УИХ-ын намрын чуулганаар “Зээлийн хүүг бууруулах стратеги”-ийг бодитой хэрэгжүүлэх тодорхой зураглалыг танилцуулахаар Сангийн яам, Санхүүгийн зохицуулах хороо ид ажиллаж байна. Уг стратегитай холбоотой  6 хуульд өөрчлөлт орж мэднэ. Наймдугаар сард парламентаар “Зээлийг хүүг бууруулах стратегийн тухай УИХ-ын тогтоол”-ын төслийг баталсан ба зээлийн хүүг жилийн 12% болгож бууруулах дөрвөн жилийн стратеги юм. Ингэснээр төрийн эрх барьж буй Монгол Ардын Намын 2020 оны сонгуулийн мөрийн хөтөлбөрт зээлийн хүүг сарын 1%-иас хэтрүүлэхгүй “амлалтдаа” хүрнэ. Шинээр бүрдсэн УИХ-ын ээлжит бус чуулганы нээлтээр Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх “Банк санхүүгийн системийн шинэчлэлийг гүнзгийрүүлж, банкны эздийн монополийг задалж, зээлийн хүүг сарын 1%-д хүргэх шат дараатай арга хэмжээ авна.
  • 2020-10-16 15:53
    Австралийн Пилбарад орших 46 мянган жилийн настай Juukan Gorge-ийн агуйг өнгөрсөн тавдугаар сарын 23-нд “Рио Тинто” компани сүйтгэснийхээ хариуд захирлуудаа огцруулахаар болсноо есдүгээр сарын 11-нд мэдэгдлээ. Энэ дунд компанийн Гүйцэтгэх захирал Жан Себастьян Жак багтаж байна. “Рио Тинто” компани нь өөрийн эзэмшлийн “Brockman 4” төмрийн хүдрийн ордын өргөтгөл төслийн хүрээнд хийсэн тэсэлгээний үеэр уг соёлын дурсгалт хоёр агуй бүрэн сүйдсэн юм. Энэхүү агуйнууд нь тус нутагт аж төрдөг Puutu Kunti Kurrama болон Pinikura нутгийн уугуул иргэдийн асар нандин өв төдийгүй өвөг дээдэстэйгээ холбогдох онгон дагшин газарт тооцогддог байна.