Р.Ренчиндулам
Олон улсын геополитикийн асуудлаас үүдэлтэй худалдааны дайн ашигт малтмалын эрэлт, үнийн өсөлт, бууралтад ихээхэн нөлөө үзүүлж байна. “Ройтерс” агентлагийн мэдээлснээр Хятадын нүүрсний импорт өнгөрсөн оны мөн үеийнхээс 2.1 хувиар өсч, 1-2 дугаар сарын хугацаанд түүхэн дээд хэмжээндээ хүрчээ. Хятадын Гаалийн ерөнхий газрын мэдээлснээр, оны эхний хоёр сард импорт өмнөх оны мөн үеэс 74.52 сая тонноор өссөн байна.
Гэхдээ ирэх саруудад импорт буурах нь цаг хугацааны асуудал болоод байгааг санхүүгийн шинжээчид онцолж байна. "Галакси Фьючерс"-ийн тайланд " Хятадын дотоодын нүүрсний үнэ оны эхний хоёр сард мэдэгдэхүйц буурч байгаа нь нөөц их байгаатай холбоотой. Татан авалт ч буурч байна. Гэхдээ улстөрийн гэнэтийн шийдвэрүүдээс шалтгаалсан өөрчлөлтүүд их байгаа учир холын таамаг дэвшүүлэхэд учир дутагдалтай байна” хэмээн бичжээ.
Өнгөрсөн долоо хоногт Хятадын аж үйлдвэрийн хоёр томоохон байгууллагын удирдлагын зүгээс зах зээлийн хэт нийлүүлэлтээс үүдэн импорт, ялангуяа чанар муутай нүүрсний импортыг хязгаарлах санал гаргасан байна. Тус улсын нүүрс олборлогч томоохон компани болох “Shenhua Energy” дотоодын зах зээлийн борлуулалтаа хамгаалах үүднээс спот импортыг түр зогсоох магадлалтай болжээ. Статистикийн газрын мэдээлснээр 2024 онд Хятадын дотоодын нүүрсний хэрэглээ өмнөх оны мөн үеэс 1.7 хувиар өссөн байна.
Нөгөө талаас Хятадад нүүрс экспортлогч зарим орны үнийн бодлого импортыг багасгахад нөлөөлж байгааг мэргэжилтнүүд онцолсон байна. Тухайлбал, Хятадад нүүрс нийлүүлэгч гол тоглогчдын нэг Индонезийн хувьд гуравдугаар сарын 1-нээс эхлэн олон улсын гүйлгээнд Засгийн газраас тогтоосон жишиг үнийг дагахаар болсон нь худалдан авагчдад тодорхойгүй байдал үүсгээд байна. Энэ нь Индонезийн нүүрсний эрэлтийг бууруулж, эрэлтийг дотоодын нүүрсээр солиход хүргэнэ гэж шинжээчид онцолж байгаа ажээ.
Хятадын нүүрсний тээвэрлэлт, түгээлтийн нийгэмлэгийн шинжээчид энэ онд импорт 1.9 хувиар буурч, 525 сая тоннд хүрнэ гэж таамаглаж байгаа нь 2024 оныхоос буурсан үзүүлэлт юм. Худалдааны дайн улам ширүүсч байгаа тул Хятад улс АНУ-ын нүүрсний импортод 15 хувийн татвар ногдуулсан байна. Гэсэн хэдий ч АНУ нь нүүрсний хувьд Хятадын импортын багахан хэсгийг бүрдүүлдэг тул ноцтой асуудал биш ажээ.